Avukat Erdem Akçay

Anlaşmalı Boşanma Davası

Türk Medeni Kanunu, evlenmeyi düzenlediği gibi, evliliği sona erme nedenlerinden birisi olan boşanmayı da düzenlemiştir. Boşanma sebepleri, kanunun ikinci bölümünde yer almaktadır. Yasa öncelikle özel boşanma nedenlerini saymış, son olarak da genel boşanma nedeni olan evlilik birliğinin sarsılmasınının unsurlarını ortaya koymuştur. Anlaşmalı boşanma, bu genel boşanma sebepleri maddesinin üçüncü fıkrasında yer bulmaktadır.

Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı boşanma davası, diğer boşanma davalarından farklı hususlar içermektedir. Diğer boşanma davalarında hakim, boşanmanın sebeplerini incelerken, anlaşmalı boşanmada sadece, tarafların boşanma ve zorunlu diğer hususlarda anlaşıp anlaşmadıklarını belirlemekle yetinecektir. Bu nedenledir ki, anlaşmalı boşanma davaları, şartlara uygun açılmış bir davanın varlığı halinde çok kısa sürede sonuçlanabilmektedir.

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nca düzenlenmiş boşanma türlerinden birisidir. Kanundaki yapısı itibariyle, özel boşanma nedenleri(zina sebebiyle boşanma gibi) gibi özel başlık altında düzenlenmemiş, genel boşanma nedeni olan “Evlilik Birliğinin Sarsılması” başlığı içerisinde yer almıştır. Kanunun bu şekilde düzenlenme nedeni, anlaşmalı boşanma davası açılması halinde, sırf bu durumun dahi evlilik birliğinin sarsıldığı ve ortak hayatın devamının eşler için çekilmez hale geldiğinin varsayılmasına yeter görülmesidir.

Anlaşmalı boşanma davasının, diğer boşanma nedenlerinden ve türlerinden farklılığı, eşlerin boşanma ve diğer hususlarda anlaşarak hakim karşısına çıkmalarıdır. Herhangi bir hususta anlaşılmamış olması halinde dahi, anlaşmalı boşanmadan söz etmek mümkün olmayacaktır.

Anlaşmalı Boşanma Şartları

Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için kanun, bazı şartların ortaya çıkmasını şart koşmuştur. Bunlar

  • Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gereklidir: Evlenme töreninden itibaren en az 1 yıl geçmeden, anlaşmalı boşanma davası açmak mümkün değildir. Bu süreyi hakim re’sen gözetecektir.
  • Ya eşler davayı beraber açmalıdır ya da açılan davayı diğer eş kabul etmelidir: Birlikte başvuru halinde iki taraf da hem davacı hem davalı sıfatına sahip olurlar. Eşlerin önceden protokol yaparak anlaştıkları hususları ortaya koymaları, yargılama sürecini oldukça kısaltmaktadır. Ancak protokolün mutlaka bir hukukçu tarafından hazırlanması, olası hak kayıplarını önleyecektir.
  • Hakim, tarafları dinler: Protokol ile dava açılmış olsa, taraflar avukatlar tarafından temsil edilseler dahi hakim, tarafları bizzat dinleyecek ve anlaşmalı boşanma davası ile ilgili hususların iradelerine uygun olup olmadığını belirleyecektir. Zaruri bir düzenlemedir. Hakim, eşleri dinlemeden boşanmaya karar veremez.
  • Hakim, tarafların boşanmalarının mali sonuçlarına ve varsa çocukların durumuna ilişkin düzenlemeleri uygun bulmalıdır: Taraflar dilerlerse protokol ile dilerlerse mahkemede sözlü olarak anlaştıkları hususları ortaya koyarlar. Hakim bu anlaşmayı uygun bulmalıdır ya da uygun bulmadığı hususlarda yaptığı düzenlemeleri taraflar, kabul etmelilerdir.

Anlaşmalı boşanma davalarında karşılaşılan temel sorun, düzenlenen protokolün içeriğinden kaynaklanmaktadır. Kanunun belirlediği kriterlere uygun olmayan protokoller ya anlaşmalı boşanma davasının çekişmeli boşanma davasına dönüşmesine ya da davanın reddedilmesine neden olmaktadır.

Anlaşmalı Boşanma Davasında Süre

Anlaşmalı boşanma davasının taraflara sağladığı faydalardan birisi de, dava sürecinin kısa olmasıdır. Tüm şartlarda anlaşılıp, gerekli ve zorunlu özelliklere sahip bir protokol ile açılan boşanma davası, 1 ay gibi kısa sürede kesinleşebilmektedir. Sürenin uzamaması adına, protokolün mutlaka bir hukukçu tarafından hazırlanması yararlı olacaktır. Örneğin, “çocuğu babası her haftasonu görebilir”, şeklinde konulacak bir madde, protokolü anlamsız hale getirebilir ve davanın uzamasına neden olabilir.

Anlaşmalı Boşanma Davası ne kadar sürer?

Yukarıda belirtildiği gibi, eğer şartlara uygun bir dava mevcut ise, 15-30 gün içerisinde taraflar boşanmış olurlar. Davanın kaç gün süreceği, mahkemenin yoğunluğu ve gerekli dilekçelerin zamanında hazır bulundurulmasına göre değişebilir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü nedir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların dava açarken ya da daha sonra mahkemeye sundukları, zorunlu şartlarda anlaşıldığını ortaya koyan belgedir. Protokolün, şartları karşılaması halinde dava istenen şekilde sonuçlanabilecektir.

Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi

Anlaşmalı boşanma davası açarken, diğer davalarda olduğu gibi, mahkemeye bir dilekçe ile başvurulması gereklidir. Her ne kadar hazır örnekler mevcut olsa da, hak kayıplarına sebebiyet vermemek için, olayın şartlarına uygun bir dilekçe ile başvuru gerçekleştirilmelidir.

Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Zaman Açılır?

Anlaşmalı boşanma davası açabilmek için, evliliğin en az 1 yıldır devam ediyor olması zaruridir.

Anlaşmalı Boşanmada Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

Boşanma davalarında avukatla temsil zorunlu değildir. Kişiler kendileri de davayı açıp takip edebilirler. Ancak özellikle usul kurallarının bilinmemesi ya da yanlış bilinmesi nedeniyle ortaya sorunlar çıkabilmekte, dava reddolunabilmektedir. Anlaşmalı boşanma davası diye açılmış bir davanın, çekişmeli hal alması da pek mümkündür. Protokolün yanlış hazırlanmış olması, davanın hızlı bir şekilde sonuçlanması için gerekli beyanların zamanında yapılmaması gibi nedenlerle hak kayıplarına olanak tanımamak adına, avukatla temsil edilmek faydalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Dava Ücreti

Davayı açarken harç ve gider avansı yatırılması gereklidir. Avukatla temsil halinde buna vekalet ücreti de eklenecektir. Harç ve gider avansı limitleri mevzuatça belirlenmektedir.

Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Mahkemeye verilecek dilekçe ile dava açılır. Dilekçe, HMK hükümlerinde belirlenen asgari şartları içermelidir. Aksi halde dava reddolunabilir.

Anlaşmalı Boşanma Davası Açmak İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

Davayı açabilmek için bir dilekçe hazırlanmalıdır. Önceden hazırlanıp imzalanmış protokol, hızlı netice alınması için faydalı olacaktır. Davanın süresini azaltmak için, gerekli feragat dilekçelerinin de usulüne uygun olarak zamanında verilmesi taraflar için yararlı olacaktır.

Aşağıdaki bağlantılardan, konu ile ilgili daha ayrıntılı bilgiye uaşabilirsiniz.