Avukat Erdem Akçay

Boşanma

Evlenmeyi olduğu gibi boşanmayı da Türk Medeni Kanunu düzenlemiştir. Yasanın ikinci bölümü 161-184 maddelerinde hükme bağlanan boşanma, dava ile mümkündür.

TMK md. 161-166, boşanmanın sebeplerini belirlemektedir. Sayılı olan bu nedenlerin dışındaki nedenlerle boşanma gerçekleşemez. Boşanma sebepleri:

  • Zina
  • Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
  • Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
  • Terk
  • Akıl hastalığı
  • Evlilik birliğinin sarsılması

şeklindedir.

Zina sebebiyle boşanma, evli olan kişinin, eşi dışarısındaki bir kişi ile cinsel lişkiye girmesi nedeniyle, diğer eşin açacağı zinaya dayalı boşanma davası ile gerçekleşebilmektedir. Bu türdeki davada ipsat edilmesi gereken, zinanın gerçekleştiğidir. Eğer zinanın gerçekleştiği ispat olunursa, hakim başkaca hususu değerlendirmeye tabi tutmaksızın, boşanmaya karar verecektir.

Boşanma

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Sebebiyle Boşanma, TMK md. 162’de düzenlenmiş boşanma sebebidir. Zinada olduğu gibi bu sebepte de, dava açmaya hakkı olan eş, boşanma sebebini öğrenmesinden itibaren 6 ay ve her halde 5 yıl içerisinde davasını açmalıdır. Aksi halde bu sebebe dayanarak boşanma talebinde bulunamayacaktır.

Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, TMK md. 163’de düzenlenmiştir. İki ayrı sebep tek maddede toplanmıştır. Maddeye göre eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir. Dikkat edilmesi gereken husus, bu boşanma sebebinde dava açma için bir hak düşürücü süre bulunmamasıdır.

Terk ise bir diğer özel boşanma sebebidir. Terk sebebiyle boşanmada eşlerden biri, evlilik birliğinin kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmemek amacıyla diğerini terk etmiş olmalı ve bu süreç en az 6 ay sürmüş olmalıdır. Diğer boşanma davalarından farklı olarak terk sebebiyle boşanmada öncelikle bir ihtar göndermek ve terk eden eşi, ortak konuta davet etmek gereklidir. Kanun öncelikle evlilik birliğinin korunmasını amaçlamıştır. Eğer bu ihtara rağmen terk eden eş ortak konuta dönmezse, boşanma gerçekleşebilecektir.

Bir diğer özel boşanma sebebi olan akıl hastalığı sebebiyle boşanmada ise, eşlerden birisi iyileşemez derecede akıl hastası ve diğer eş için bu durum çekilmez olmalıdır.

Genel ve en çok karşılaşılan boşanma sebebi ise şiddetli geçimsizlik olarak bilinen, evlilik birliğinin sarsılması nedenidir. Bu sebebe göre boşanmanın gerçekleşebilmesi için, ortak hayatı sürdürmesi artık davayı açan eş için beklenemeyecek durumda olmalıdır. Çok geniş kapsamlı bir madde olması nedeniyle, diğer özel boşanma sebeplerinden farklı olarak, olayın subjektik olarak incelenmesi gerekecektir.

Anlaşmalı boşanma, ayrıca düzenlenmemiş, genel boşanma sebebinin içerisinde yer almıştır. Zira burada da önemli olan evlilik birliğinin sarsılmasıdır. Çekişmeli boşanma davasından farklı olarak anlaşmalı boşanma davasında taraflar, zorunlu unsurlarda anlaşarak bir boşanma protokolü hazırlarla ve davayı takip ederler. Eğer bu şartlarda anlaşıldığı sabit bulunursa hakim artık boşanma sebeplerini incelemez, tarafların beyanlarına uygun sonuca göre karar verir.

Boşanma Davasını Kim Açar?

Boşanma davasını, dava açmaya hakkı olan eş açabilir. Eğer boşanma sebebi olarak sunduğu iddialar geçersiz bulunur ya da ispatlanamazsa, dava reddedilecektir ve boşanmaya hükmedilmeyecektir.

Boşanmada Yetki Mahkeme Neresidir?

Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Anlaşmalı boşanma davasında ise her hangi bir yer mahkemesinde dava açılabilecektir.

Boşanma Davası Devam Ederken Alınacak Tedbirler

Boşanma davası devam ederken, taraflardan özellikle birisi için bu süreç zorlu geçebilir. Bu nedenle eşlerin barınması, geçimi, eşlerin mallarının yönetimi ve çocukların bakım ve korunması için gerekli ve geçici tedbirleri hakim talep bulunmasa dahi alacaktır.

Boşanma Davasında Ne Türde Karar Verilebilir?

Eğer boşanma davasında ileri sürülen iddialar ispatlanabilmiş ise hakim, boşanmaya ya da ayrılığa karar verecektir. Ayrılığa karar verebilmek için, ortak hayatın tekrar kurulabileceği yönünde emarelerin bulunması zorunludur.

Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Maddi tazminat talebinde bulunabilmek için ya kusursuz ya da daha az kusurlu olmak gereklidir. Bir diğer unsur ise, boşanma nedeni ile mevcut ve beklenen menfaatlerin zedelenmesi gerekliliğidir. Maddi tazminat ile istenen, boşanma sebebiyle ortaya çıkan zararın tazminidir.

Eğer boşanma sebebine gerekçe gösterilen olaylar yüzünden eşin kişilik hakları zarara uğramışsa, manevi tazminat talep edebilecektir.

Tazminat türlerinden her ikisini birden ya da sadece birini talep etmek mümkündür.

Boşanmada Yoksulluk Nafakası Talebi

Boşanma sonucundan yoksulluğa düşecek taraf, diğer taraftan, onun mali gücü oranında bir miktar nafaka talebinde bulunabilir. Ancak dikkat edilmesi gereken husus, talepte bulunanın daha ağır kusurlu olmaması gerekliliğidir.

Mal Rejiminin Tasfiyesi, Boşanmada Mal Paylaşımı

Boşanma halinde, eşlerin tabi oldukları mal rejimi hükümleri uygulanacaktır.

Boşanma Neticesinde Mirasçılık

Boşanma ile alakalı bir diğer önemli husus, boşanma gerçekleştikten sonra artık tarafların birbirlerinin yasal mirasçıları olamayacaklarıdır.

Boşanmada Vicdani Kanaatin Önemi

Boşanma kararı verilebilmesi için hakim, boşanma sebebi olarak ileri sürülen nedenlerin varlığına vicdanen kanaat getirmelidir. Dolayısıyla yasa hakime, oldukça geniş bir takdir yetkisi tanımıştır.

Boşanma davasında taraflara yemin teklif edilemez.

Boşanma Davalası Duruşması Gizli Yapılabilir mi?

Kişisel durumla ilgili olması münasebetiyle, taraflardan birisi duruşmanın gizli görülmesini talep ederse hakim, duruşmanın gizli yapılmasına karar verebilir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası, sebebine göre belirli özellikler taşır. Örneğin terk dayanağıyla açılacak boşanma davasında öncelikle diğer eşe ihtar çekilecektir. Genel bilgilere bu konudan ulaşabilirsiniz. Özetle boşanma davası, boşanma davası dilekçesi ile açılacaktır. Dilekçenin yetkili ve görevli mahkemeye sunulması ile dava süreci başlar.

Boşanma Avukatı Tutmak Zorunlu mudur?

Boşanma davalarında avukat tutma zorunluğu bulunmamakla birlikte,

  • Çok ayrıntılı davalardır,
  • Sebeplerinin iyi belirlenmesi gerekir,
  • Dilekçelerin ve delillerin doğru şekilde ortaya konmaları gereklidir,
  • Sürelerin takibi gereklidir,

ve diğer bir çok önemli husus nedeniyle davanın avukatla takip edilmesi, hak kayıplarına yer vermemek adına önemlidir. Önemi ve ayrıntıları nedeniyle Alman hukukunda boşanma davaları avukatla yürütülmek zorundadır.

Şiddetli Geçimsizlik Sebebiyle Boşanmada Gösterilebilecek Nedenler Nelerdir?

Evlilik birliğinin sarsılması(bilindiği adıyla şiddetli geçimsizlik) nedeniyle boşanma davası açabilmek için ileri sürülebilecek olaylar sınırlı değildir. Bunların neler olabileceği ise uygulama ile ortaya çıkmaktadır. Örnek olarak:

  • Dedikodu çıkarmak,
  • Eşe iftira etmek,
  • Bağımsız konut sağlamamak,
  • Üvey çocuklara kötü davranmak,
  • Dövmek için eşin üzerine yürümek,
  • Eşin akrabalarını dövmek,
  • Sürekli alkol almak,
  • Eşi eve kilitlemek,

verilebilir. Ancak belirtildiği üzere bu sebepler sınırlı değildir ve her davada ileri sürülen olgular ayrı ayrı incelenmek zorundadır.