Avukat Erdem Akçay

Dolandırıcılara Dikkat Edin

Yazar: Avukat Erdem Akçay - Tarih: Aralık 2, 2015

Yapılan tüm haberlere rağmen malesef iyiniyetli vatandaşların sürekli olarak dolandırıcıların tuzaklarına düştüğünü, haberlerden ve karşılaştığımız olaylardan öğreniyoruz. Dolandırıcılar farklı yöntemler kullanmaktalar:

  • Dolandırıcılar kendilerini polis, jandarma, savcı, vb olarak tanıtıp, çeşitli bahanelerle kişilerden para talep etmekte. Bu türdeki olaylarda gözlenen, dolandıcıların kendilerinden çok emin olarak konuşmaları ve kişileri korkutmaları.
  • Dolandırıcılar gerçeğe aykırı internet siteleri kurarak, ucuza kaliteli ürünleri sattıklarını açıklamakta, kişi ürünü satın alıp ücretini ödediğinde ise satın alınan üründen çok farklı, değersiz bir ürünü kişiye göndermekteler.
  • Dolandırıcılar, banka hesap işletim ücreti, kredi tahsis ücreti, sigorta bedeli gibi önceden ödenmiş bedelleri kişi lehine bankalardan tahsil edebileceklerini söylemekteler. Kişiden hizmet için ücreti tahsil ettiklerinde ise, bir kaç dilekçe ve evraktan ibaret yazıyı kişiye kargo ile göndermekteler.
  • İnternet sitesi açan dolandıcılar, çevrimiçi kontör sattıklarını belirtmekteler. Ancak ödenen bedelin karşılığında kontör gönderilmemekte.
  • Çevrimiçi ödeme yöntemleri(Paypal, Astrapay, Ukash, vb) kullanılarak kişilerden ödeme alan dolandırıcılar, hizmeti ya da ürünü teslim etmemekteler.
  • Yine çevrimiçi ödeme yöntemlerinin bayisi gibi hareket eden dolandıcılar, ödemeyi almalarına rağmen gerekli işlemi yapmamaktalar.
  • Özellikle mobil internet kullanarak internet sitelerini ziyaret edenleri, çeşitli yönlendirme kodları ile mağdur eden dolandıcılar, kişilerden mobil ödeme tahsilatı yapmaktalar. Kişi durumu ancak, kendisine gsm firmasının fatura göndermesiyle öğrenmekte.
  • Yine benzer şekilde ve özellikle mobil internet kullanan kişileri dolandıranlar, çeşitli üyelikler vaadiyle kişilerden mobil ödeme tahsil etmekteler.
  • Çeşitli trojan ve virüslerle kişilerin bilgisayarlarına giren dolandırıcılar, kişilerin banka bilgilerini ele geçirerek haksız menfaat sağlamaktalar. Hatta bankaların aldığı sms önlemleri için, sim kartların bile kopyalandığına şahit olmak mümkün.
  • Dolandıcılar, kişileri telefonla aramakta ve daha önceden sağlık sigortası yaptırdıklarını söylemekte, yenilemek için ayrı, vazgeçmek için ayrı ücret talep etmekteler.
  • Dolandırıcılar kişilere mesaj göndermekte, büyük ödüller kazandıklarını söylemekte ve karşılığında ücret talep etmekteler.
  • Dolandıcılar kişileri telefonla aramakta ve bankadan aradıklarını belirtip, banka hesap bilgilerini öğrenmeye çalışmaktalar.

Yöntemleri sıralayarak bitirmek mümkün değil. Zira yöntemler sürekli değişmekte. Ancak dikkat edilmesi gerekenler her zaman aynı. Bu nedenle dikkatli olmak, temel prensiplere uygun davranmak, dolandırılmamak için yeterli olacaktır. Uyulması ve dikkat edilmesi gerekenlerin öne çıkanları ise şu şekilde:

  • Devlet, polis, hakim, savcı, asker, sizi asla ama asla tehdit etmez. Zaten hakim, savcı, asker sizi telefonla aramaz. Tüm devlet işleri, ki dolandıcıların en çok kullandığı yargı işleridir, yazılı yapılır. Eğer devlet size bir eylemi gerçekleştirmenizin gerektiğini belirtecekse, bunu yazılı yapar. Size tebliğ eder. Bazı durumlarda polis ya da mahkeme kalemleri kişilere telefonla ulaşıp, “şurada, şu satte ifade vermeniz gerekiyor, şu duruşmaya katılmanız gerekli”, gibi bildirimlerde bulunabilir. Ama bu şekilde yapılan telefon aramalarında da asla ama asla sizden para talep edilmez. Devlete ödenen her miktardaki para, veznelere yapılır. Hiçbir kamu görevlisi, polis, jandarma, savcı, hakim, vb, her ne gerekçeyle olursa olsun sizden ödeme almaz. Eğer bir ödeme yapmanız gerekiyorsa, bunun nasıl ve hangi vezneye yapılacağı hakkında bilgi verilmekle yetinilir. Ki bu da yine yazılı olarak size tebliğ edilir.
  • Polisin, savcının, hakimin, vb’nin makamlarını ve görevlerini gösterir kimlikleri vardır. Telefonla yapılan bildirimlerde, taleplerde, kimlik sorulamayacağına göre, belirtilen işlemi yapmanız gerekmez. Yukarıda bahsedildiği gibi, sizden karakola gidip ifade vermeniz isteniyorsa, karakola gitmeniz gereklidir. Yapacağınız başka bir işlem yoktur.
  • Sizi arayanın polis, hakim, savcı ya da bir başkası olması, ondan korkmanızı, çekinmenizi gerektirmez. En çok görülen dolandırıcılık yöntemlerinden birisi, kişinin telefonla aranıp, “terör örgütü hesabınızı ele geçirecek”, gibi söylemlerle paranın belirtilen hesaba aktarımı sağlamaktır. Asla ama asla, hiçbir banka ya da kamu görevlisi, hakim, savcı, asker, polis, sizin paranızı korumak için bu şekilde davranmaz. Bir tehlike varsa zaten devletin gücü, gerekli önlemi almaya yeterlidir.
  • Bu tarz durumlarla karşılaşıldığında soğuk kanlı olunmalıdır. Dolandırıcılar ikna edici sözler sarfedebilirler. Eğer anlatılanlar sizi etkilediyse, anlatılan eylemin gerçekleşme ihtimalinin bulunduğunu düşünüyorsanız, derhal en yakın karakola gidip durumu anlatın. Zaten size gerekli bilgi, yüz yüze verilecektir. Çekinmeniz, korkmanız gerekmez.
  • İnternet sitelerinden alışveriş yaparken dikkatli olunmalıdır. İletişim bilgileri olmayan, https yayın yapmayan, pahalı ürünleri ucuza satan, vb sitelere güvenmemek gereklidir. Eğer https, ssl, whois gibi konularda bilginiz yoksa, eğer girdiğiniz sitenin güvenilir olup olmadığını değerlendirecek bilginiz yoksa, internetten alışveriş yapmayın. Yapacak iseniz, sadece “kapıda ödeme” ile ödeme yapın. Ödemeyi yapmadan önce de mutlaka size gönderilen kargonun içeriğini kontrol edin.
  • Telefonla, mesajla yapılan hiçbir satışa itimat etmeyin. Eğer satıcı size satış yapmak istiyorsa, kapınıza kadar gelmesini söyleyin.
  • Banka çalışanları da dahil, hiç kimseye banka hesabınızla, kredi ya da bankamatik kartınızla ilgili bilgi vermeyin. Her ne sebeple olursa olsun, kart bilginizi telefonda paylaşmayın. Şifrenizi, şubedeki personelle bile paylaşmayın.
  • Çevrimiçi ödeme sistemlerini, çevrimiçi ödeme sisteminin internet sitesinde belirtilen bayiler dışındakilerle olan eylemlerinizde kullanmayın. Get, escrow gibi ödeme kontrol sistemlerini kullanın. Eğer bu sistemlerin ne oldukları ile ilgili bilginiz yoksa, çevrimiçi ödeme sistemlerini kullanmayın.
  • Bir hesaba havale yaparken mutlaka ödemeyi neden yaptığınızı açıklama kısmına yazın. Bazı sistemler sizden, “kullanıcı adınızı yazın”, “şu numarayı yazın”, “açıklama yazmayın” gibi taleplerde bulunabilir. Bu kişilerle çalışmayın. Zira havale ve eft’de eğer açıklama kısmında, gönderilen paranın sebebi yazmıyorsa, ödemeyi iade almanız mümkün olmaz.
  • Telefonla sizi arayıp, “banka hesap işletim ücretinizi sizin yerinize alabiliriz”, diyenlere itimat etmeyin. Yargısal konularda sizi sadece avukat temsil edebilir. Avukatlar dışında birisi sizin adınıza işlem yapacağını söylüyorsa, asla ona ödeme yapmayın. Avukat ile temsil edilmek içinse, mutlaka avukat adına vekaletname çıkartmanız gereklidir.
  • Sadece gsm firmanızın ya da bankanızın internet sitesinden kontör yükleyin. Diğer sitelere güvenmeyin. Yine doğalgaz, elektrik gibi faturalarınızı ya bankanızın ya da ilgili firmanın internet sitesinden yapın.
  • İnternet güvenliği hakkında bilginiz yoksa ya da kısıtlıysa, özellikle mobil telefonunuzdan, tabletinizden girdiğiniz internet sitelerine dikkat edin. Her siteye girmeyin. Mobil ödemeyi gsm firmanıza ulaşarak kapattırın. İnterneti özensiz kullanıyorsanız, java script engelleyici tarayıcı ya da eklentiler kullanın. Virüs programı edinin. İnternet sitelerinde gördüğünüz her bağlantıya(linke) tıklamayın. “İndir” yazan butona tıklamak, her zaman indirmeyi sağlamaz. Bazen hesabınızdan para çalınmasını sağlar. Dikkatli olun.
  • İnternet kullanımı esnasında gsm hesabınızdan para aktarıldığını fark ederseniz, derhal gsm firmasını arayın ve durumu izah edin. Eğer haberiniz olmadan, gerekli önlemleri aldığınız halde işlem yapılmışsa, gsm firmasının sorumluluğunun bulunduğunu göz ardı etmeyip, zararınızı gsm firmanızdan da talep edebilirsiniz.
  • Mobil internet kullanırken karşınıza çıkan reklamların çoğunluğu, zararlı içerik barındırmakta malesef. Bu nedenle güvenilir sitelerden başkalarını ziyaret etmeyin, reklamlara tıklamayın.
  • Bilgisayarınızda mutlaka antivirüs programı bulundurun.
  • Sağlık ya da diğer sigortalarla ilgili arandığınızda asla ama asla ödeme yapmayın.

Saymakla, alınabilecek önlemleri bititrmek de mümkün değil. Ama özetle:

  • Telefonla, mesajla sizden para isteniyorsa, asla ama asla ama asla ama asla, ödeme yapmayın. Ödeme yapmadığınız takdirde kıyametin kopacağı söyleniyorsa ve siz buna yüzde yüz inandıysanız bile ödeme yapmayın. Bırakın kıyamet kopsun.
  • İnternet kullanımı hakkında bilginiz sınırlıysa, neyin güvenilir olduğunu öngöremiyorsanız, internette sadece çok bilinen ve güvenilir sitelerden işlem yapın.
  • Mobil interneti kullanırken sadece bildiğiniz ve güvendiğiniz siteleri ziyaret edin.
  • Alışveriş yaparken, çok güvenilir ve çok bilinen siteler haricinde, sadece kapıda ödeme yöntemini kullanın. Havale, eft ya da kredi kartı ile işlem yapmayın. Kapınıza gelen kargoyu incelemeden, yine ödeme yapmayın.

Bu tür durumlarla karşılaştıysanız derhal karakola ya da jandarmaya başvurun. 155’i arayıp durumu anlatın.

Not: Tavsiyelerde bulunurken güvenlik nedeniyle , bilinen sitelerden alışveriş yapılmasını önerdik. Şüphesiz ki bu, reklam yapamadığı, yeni varlık göstermeye başladığı, maddi gücü sınırlı olduğu için “bilinen site” kategorisine geçmemiş sitelerin aleyhine bir durum. Gönül ister ki, rekabeti geliştiren, tüketiciye kaliteli hizmet veren siteler de kolayca “bilinen site” niteliği kazansınlar. Tüketiciler özellikle bu tür sitelerden alışveriş yapsınlar. Ama şartlar malesef buna izin vermiyor. Bu nedenle bu türdeki sitelerin sahiplerine tavsiyemiz, güvenilirliklerini ortaya koyan faaliyetlerini artırmaları. Tabii ki sorumluluğun büyük bir bölümü de, mobil cihaz üreticilerine ve gsm firmalarına düşüyor. Bu firmalar, mobil internet kullanıcılarını koruyacak her türlü önlemi almak zorundalar.

11 Yorum

  • tekin a*** diyor ki:

    Sn.avukat bey bana bir telefon geldi bankadan dosya masraflarınızı 15 içinde alırız dediler yanlız size bir kargo göderecez 59 tl kargo ücreti ne oldunu sordum söyleyemeyiz gelince görürsünüz dedilr adresi verdim sonra ben şehir dışına çıktım aradılar kargodan şehir dışında oldumu söyledim kargodan geri iade edelimmi dediler tm.dedim şimdi yazılı mahkeme kararlı ihbarname yollamışlar 59 tl postaneye yatırın diye sizce yatırmalımıyım bu parayı.

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Size gönderilen mahkeme kararı değildir. Noterden ihbarname göndermiş olabilirler(İhbarname ücreti 59 TL’den fazla olacağı için, size gelen ihbarname de değildir tahminim). Belirtilen ücreti ödemeniz gerekmez. Hakkınızda icra takibi yaparlarsa, ona da süresi içinde itiraz edin. Dava açıp, onlardan bir hizmet ya da ürün aldığınızı ispat etmek zorunda kalırlar. Anlatımınıza göre bunu gösterir bir sözleşme, vb bulunmuyor. Zaten mesafeli satış sözleşmeleri hükümlerine de uygun değil yapılan işlem. Dava da lehinize sonuçlanacaktır.

  • tekin a** diyor ki:

    Teşekür ederim. Sayın avukat bey aydınlattınız için saygılar.

  • Mina u**** diyor ki:

    Iyi akşamlar. Ben tanımadığım biri tarafından kendisini hoca olarak tanıtıp dualar okuyacağıni söyleyen biri tarafından dolandirildim . 2 bin lira para gönderdim ptt aracılığıyla. Ve söylediği gün ve saatte kendisne bir daha ulasamadim ev adresini buldum cep Tel den de beni engellemiş bu durumda ne yapabilirim bilgim üzerine Ayni yöntemle çok kişiyi dolandrmis

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Kişi hakkında şikayetçi olma ve hukuk davası ile alacağınızı talep etme hakkınız mevcut.

  • Savaş a**** diyor ki:

    Merhaba avukat bey
    Bana mobil ödeme adı altında iki ayrı hattıma çeşitli gün ve saatlerde ücret yansımış yüklü miktarlarda
    müşteri hizmetleri ile yaptığım görüşmelerde oyun satın aldığımı gelen mesajlara onay verdiğimi söylediler ama bana ne mesaj geldi nede bir oyun indirdim yada satın aldım hattımın birtanesini başka bir operatöre taşıdım ancak taşıma işlemi sırasında yine bana 278 tl fatura yansıtılır üstelik hattımın mobil ödemeye kapatıldığı halde
    Lütfen bana yardımcı olurmusunuz

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Malesef vatandaşlarımız bu konuların üzerine gitmemekte. Dolandırıcılar da bundan faydalanmakta. Hem ilgili gsm operatörünü hem de ödeme yapıldığı görülen(görülüyorsa) kişiyi şikayet edin. Gsm operatörü, hangi mesajla, hangi yöntemle bu işlemin gerçekleştiğini ispat etmek zorunda kalacaktır. Olumlu sonuç alacağınızı umuyorum.

  • Cengizhan G**** diyor ki:

    ****.com üzerinden telefon alıcaktım. Satıcı bana ****.org adresini önerdi daha az komisyon alıyormuş bende formu doldurdum havuz hesapla ödeme yaptıktan satıcıya bildiri gidecekmiş sonra oda kargoya verecekmiş daha sonra ben kontrol edip onaylayınca para gidecekmiş acaba bu site ne kdr güvenilir

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Belirttiğiniz site hakkında yorum yapmam doğru olmaz. Ancak, kesin olarak mümkün olmasa da bir sitenin güvenilir olup olmadığını anlamak mümkündür. Örneğin, belirttiğiniz site, escrow(ödemeye aracılık) hizmeti sunduğunu söylüyor. Bu kadar ciddi bir iş yapılan siteden de ciddiyet ve güvenilirlik beklenir. Halbuki site, https bile kullanmıyor. Sözleşmede belirttiği site adresi farklı. Yine sözleşmede, konu ile alakası olmayan bir hosting sitesinin adı geçiyor. Anlaşılan sözleşmeyi, kopyala yapıştır şeklinde hazırlamışlar. Hakkımızda sayfasındaki ifadeler, kendilerini değil, başkaca bir firmayı anlatıyor. Yabancı firmadan bahsedilmiş ama kendileri ile olan ilişkinin ne olduğu ortaya koyulmamış. Üye giriş sayfasında da bu yabancı siteye bağlantı mevcut. Sitenin Alexa değeri yok. Bilinen yabancı sitenin Türkiye temsilcisi iseler, yabancı sitenin yetkili siteler sayfasında adresleri bulunmalıdır. ÇAlışmayan sayfalar mevcut(sss gibi). Bu ve benzeri nedenlerle, belki işlerini çok iyi yapıyorlardır ancak güvenilir durmuyor. Bu tür konularda, kendisini ispatlamış ve bilinen sitelerle çalışmak faydalıdır.

  • Recep d*** diyor ki:

    Merhaba Erdem Bey ben belli sebeplerden dolayı belli hesaplara belli aralıklarla yaklaşı 11000 tl para yatırdım bu muhasebe şirketi *** ajans diye geri iyade yapılacak durmadan beni erteleyip duruyorlar benim ne yapmam lazım bana yardımcı olur musunuz gerekiyorsa yüz yüzede görüşebiliriz sağolun

    • Avukat Erdem Akçay diyor ki:

      Havala ya de eft açıklamasında ne yazdığı çok önemli. Ama temel olarak, sebepsiz zenginleşme dayanağı ile alacak davası açmalısınız.

Yorum Yapabilirsiniz