Avukat Erdem Akçay

Tanıma ve Tenfiz Davası Nedir? Püf Noktaları Nelerdir?

Yazar: Avukat Erdem Akçay - Tarih: Aralık 1, 2014

Tanıma ve Tenfiz Davası Nedir?

Hukuki terimler olan tanıma ve tenfiz, Milletletarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanun’da düzenlenmişlerdir. Düzenlemenin çıkış noktası, “yabancı bir mahkemede verilen kararın, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ndeki görüntüsünün ne olacağı”, sorusudur. Tanıma ve tenfizden bahsedebilmek için, öncelikle yabancı mahkemenin, bir çekişme ile ilgili olarak karar vermiş olması gerekir. Verilen bu kararın Türkiye’de etki doğurması için ise, verilen kararın yerel mahkemece tanınması ve tenfizi gereklidir.

Tanımada, yabancı mahkemenin verdiği kararın yerel mahkemece tanınması söz konusudur. Basit anlatımla yerel mahkeme, kararı tanır ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nce de karar aynen(karar kısmen de tanıyabilir) uygulanmasına karar verir.

Tenfizde ise, tanımanın ardından karara ilişkin olarak devlet, erkini kullanarak bir davranışta bulunur. Yani tanıma ile ortaya çıkan hükmü icra eder.

Tanıma ve Tenfiz Neden Gereklidir? Boşanma ile Bağlantısı Nedir?

Yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararının Türkiye Cumhuriyeti’nde hüküm doğurması için, bu kararın yerel mahkemece tanınması gereklidir. Yerel mahkemedeki dava icra sonucu doğurmayacağı için, tenfiz söz konusu olmayacaktır. Ancak yabancı mahkemece verilen kararda velayet ve nafaka gibi hususlar da var ise, bu durumda tanıma ve tenfiz söz konusu olacaktır.

Yabancı mahkemece verilen boşanma kararının tanınmasında açılacak olan tanıma davası, diğer eşe karşı açılmaktadır. Dolayısıyla diğer eşin tebligat adresinin bilinmesi gereklidir. Zira dava dilekçesi ve hükmün kesinleşmesine ilişkin tebligatın diğer eşe de tebliğ edilmesi zaruridir.

Boşanmaya ilişkin tanıma davalarında sıkça karşılaşılan sorun, karşı tarafın adresinin bilinmemesi nedeniyle tebligatların yapılamamasıdır. Bu nedenle yabancı mahkemede boşanmanın üzerinden çok süre geçmeden ve diğer eş ile iletişim koparılmadan, tanıma davasının da açılması isabetli olacaktır. Bunun yanısıra, tanıma davasında hem davacının hem davalının avukatla temsil edilmesi, dava sürecinin oldukça kısaltmaktadır. Bu nedenle dava açarken, karşı tarafa da durum izah edilmeli ve işlemlerin hızlandırılması için Türkiye’den 2 avukata vekalet çıkarılmalıdır. Eğer diğer eşin avukatı yok ise, belirtildiği üzere dava süreci uzayacaktır.

Boşanmaya ilişkin olarak tanıma ve tenfiz davası açan kişinin Türkiye’de bir avukatla temsil edilmesi halinde duruşmaya gelmesi gerekmemektedir.

Tanıma ve Tenfiz Davası ne kadar süre içerisinde açılmalıdır?

Süre sınırı bulunmamaktadır. Ancak belirtli üzere, işlemlerin hızlı yürütülebilmesi için, yabancı mahkemenin verdiği karar ile tanıma ve tanıma tenfiz davasının hemen açılması doğru olandır.

Diğer Eşin Adresi Bilinmiyorsa ya da Kendisine Ulaşılamıyorsa Ne Yapılmalıdır?

Sıkça karşılaşılan durumlardan birisi de, boşanılan eşin adresinin bilinmemesi veya kendisine ulaşılamamasıdır. Yukarıda belirtildiği üzere dava sürecindeki tebligatların davalı tarafa da tebliğ edilmesi gerekmektedir. Böyle bir durumda yabancı mahkeme kararının tanınması için, etkin bir adres araştırması yapılması, yurtdışı bağlantılar sayesinde yabancı ülkelerin kamu kurumları ile iletişim kurulması faydalı olacaktır. Bu nedenle uluslararası bağlantıları ve çalışma sistemi bulunan avukatlardan destek alınması yararlıdır ve sorunun çözümü için önemlidir.

Sonuç:

Yabancı mahkeme kararı ile boşanan Türkiye Cumhuriyet vatandaşının Türkiye’de de boşanmış sayılabilmesi ve nüfus kayıtlarında düzeltmenin yapılabilmesi için, Türkiye’deki mahkemenin, yabancı mahkemenin kararının tanındığını hüküm altına alması gereklidir. Dava sürecinin hızlı tamamlanabilmesi için her iki tarafın da Türkiye’den birer avukata vekalet vermeleri gerekmektedir.

26 Yorum

  • Anıl G**** diyor ki:

    Tanıma tenfiz davasını kendim açabilir miyim?

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Tanıma ve tenfiz davaları avukatla temsili zorunlu bir dava değildir ancak usul ve esasta yapacağınız hataların haklarınıza zarar vermemesi adına bir avukattan hukuki destek almanız faydanızadır.

  • Sultan D** diyor ki:

    Merhaba,

    Tanıma ve tenfiz davasında 2. tebligat sonucu da adliyeye ulaştıktan sonra özel bir bekleme süreci gerekiyor mu yoksa hemen nüfus idaresi için olan gerekli evrağı temin edebiliyor muyuz?

    Teşekkürler

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      2’inci tebligatla kastettiğiniz gerekçeli karar evrakı ise, temyiz başvuru süresinin beklenmesi gereklidir.

  • huseyin m** diyor ki:

    Mrb eşim hollandalı ve evliliğimiz 1 yıldan fazla oldu eşim hollanda da ikamet ediyor ben turkiyede eşim hollandada boşanma davası acmış ve boşanma kararını almış hollanda boşanma. Kararıyla turkiyede tenfize gidebilirmiyim acaba şimdiden tsr

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Hollanda’da açılan boşanma davası kesinleştiyse, Türkiye’de Hollanda’da alınan karar için tanıma ve tenfiz davası açabilirsiniz. Kesinleşmesi mecburidir.

  • Yusuf K*** diyor ki:

    Babam yurtdışı emeklisi Türkiye’de bi kaza sonucu vefat etti babamın noterde yaptırmış olduğu vasiyetnamesi vardı veraset ilanını çıkarmak için mahkemeye başvurduk mahkeme huzurunda vasiyetname açıldı taraflara tebliğler yapıldı her şey kuralına uygun bi şekilde ifa edildi mahkemeden aldığımız belge ile tapuya başvurduğumuz da tenfiz davası açmamız gerektiği söylendi benim size sormak istediğim babam hakkında yurt dışı mahkemelerinde açılmış sonuçlanmış yada devam eden herhangi bir dava bulunmamaktadır tenfiz denilince yurt dışı mahkemesinin verdiği kararı Türk mahkemelerinin tanıması olarak bildiğimizden babam adına yurt dışında bi davaninda olmadığını da düşündüğümüzde bu davanın sebebi ve gerekliliği hakkında bilginize başvurmak istedim bu konuda beni bilgilendirebilirseniz memnun olurum teşekkür ederim iyi çalışmalar….

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Vasiyetname Türkiye’deki bir noterden düzenlenmemişse, kast edilen bunun tenfizi olabilir. Elinizdeki belgelerle ve mahkemenin verdiği kararla bir avukata danışınız.

  • Cemil A*** diyor ki:

    Merhaba,

    Yiğenim İsveç’te yaşıyor. İki isim kullanıyordu. İsveç kimliği, pasaportu ve ehliyetinden ikinci ismini kaldırdı. Türk kimliğinde hala iki isim de yazıyor. Askerlikle ilgili evrakları konsolosluğa gönderdiğinde isimler aynı olmadığı için kabul etmemişler. Bu yüzden ikinci ismini Türk kimliğinden de çıkarması gerekiyor. Bunun için tenfiz davası açılması gerekir mi? Kendisi şu an İsveç’te olduğu için bu dava vekaleten açılabilir mi?

    Teşekkürler.

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      İkinci adının kaldırılmasına dayanak olarak İsveç’te bir mahkeme kararı alındıysa, bu kararın Türkiye’de de geçerlilik kazanması için Türkiye’de tanıma davası açılmalıdır. Eğer ikinci ad, İsveç’teki idari bir makamın kararı ile kaldırıldıysa(bazı ülkelerin mevzuatı buna uygundur), Türkiye’de doğrudan adın kaldırılması için dava açmak gerekecektir. Her iki durumda da ilgili davalar, vekil(avukat) tarafından takip edilebilir.

  • meltem h*** diyor ki:

    Merhaba, nişanlim bundan yıllar önce bir Türk vatandaşı olarak, alman bir bayanla evlilik yapmış. Nişanlim sonradan alman vatandaşlığına geçmiş. Şimdi ikisinde boşandı ve nişanlim benimle evlenicek. Ben türkiye Cumhuriyeti vatadasiyim. Türkiye’de bu bosanma gecerlimi. Tenfiz veya tanıma davası açılmak zorundami?

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Nişanlınız/arkadaşınız nüfus müdürlüğünden nüfus kayıt örneği alsın. Bekar gözüküyorsa evlenmesinde sakınca yok. Evli gözüküyorsa ya boşanma ya da tanıma tenfiz davası açmalı.

  • Melih G*** diyor ki:

    Yurt disinda bosandigim eşim kendi ulkesinden aldigi bosanma belgesi ile usulune uygun olarak ikinci evliligini yapti.acacagim tanima tenfiz davasinda bu durumun bana bir faydasi olurmu?
    Tesekkur ederim.

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Tanıma ve tenfiz davasında önemli olan, yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararıdır. Bunun dışındaki olaylar değerlendirilmez. Eğer tanıma ve tenfiz davası açmak yerine Türkiye’de de boşanma davası açarsanız, o zaman dediğiniz durumu delil olarak kullanabilirsiniz.

  • Asburce A**** diyor ki:

    Sayin Akcay, Ben USA de ikamet eden bir Amerikan – Turk cifte vatandasim. 9 yil once Turkiye’de Turk olan esimden bosandim ve velayeti bana verilen ortak cocugumuzun yasinin kucuklugu nedeniyle eski esimin soyadini kullanmaya devam ettim (bosanma sozlesmesinde eski esin bir itirazi bulunmamaktadir hukmu cercevesinde).Ancak kizim buyudu 21 yasinda, bende artik eski esimin soyadini kullanmak istemedigim icin burada yerel mahkemeye basvurarak kizlik soyadimi geri aldim. Simdi TR deki nufus idaresi bu degisikligi yapmak icin mahkeme karari istemekte.
    Turkiyede tanima davasi acmak mi daha kolay olur? Yoksa aynen Amerika da yaptigim gibi soyadi degisikligi / kizlik soyadina donme davasimi daha kolay olur? Eski esimle hic bir munasebetim olmayip kendisini bu gibi davalarda taraf gostermek istemiyorum.

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      ABD hukuku ile Türk hukuku arasındaki farklılık tanıma davasında sorun yaratabilir. Soyadı değişikliği talepli ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün davalı olarak gösterildiği yeni bir dava açmanız faydalı olacaktır. Bazı Asliye Hukuk Mahkemeleri görevsizlik kararı verebiliyor ancak bu yol tercih edilmelidir diye düşünüyorum. Zira bu yolda eski eşinizi davalı olarak göstermeniz gerekmez.

  • Esra diyor ki:

    Merhaba, arkadasim hollandadaki esiyle bosanma asamasinda. Orda bosanmanin gerceklesmesi icin gereken evraklari imzalayip gönderdi. Belediyeye kayit asamasindaymis bu surecten sonra hollandada bosanma gerceklesecekmis. Ama karsi taraf Türkiye’de tanima ve tenfiz icin kesinlikle vekalet vermeyecegini soyluyor. Vekalet olmadanda bosanma gerceklesebilir mi?

  • Anil S**** diyor ki:

    Merhaba Erdem bey,
    Türkiye’de yaşayan Mavi Kartlı Alman vatandaşıyım.
    2002 yılında Alman eşimle Almanya’da boşandık.
    MAvi Kartlılar kütüğünde hala evli görünüyorum.

    Bu kaydı güncellemek için Tanıma Tenfiz davası açmak zorunda mıyım?
    Boşanma kararının Apostille ile birlikte tercümesini Nüfus dairesine versem, medeni halimi güncellemek için yeterli olmaz mı?
    Bu dava nedeniyle nişanlımı iki yıl bekletmek istemiyorum da…

    Teşekkürler
    Anıl Ş****

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Türk Mahkemelerinde, yabancı mahkemenin kararını tanıtmadığınız(tanıma davası) ya da yeni bir boşanma davası açıp boşanma kararı almadığınız sürece, nüfus idaresi işlem yapamaz. Yabancı mahkemenin verdiği karar için tanıma(gerekiyorsa tenfiz de) davası açmalısınız.

  • Cemil C**** diyor ki:

    Özellikle boşanma davalarında yabancı eş yurt dışında boşanmış ise ve bu boşanmayı usulüne uygun bir mahkeme kararı ile tanıma davası açtığımız yerel mahkemeye sunmuş isek neden yurt dışındaki eşe tebligat gönderilir anlamam. Neticede karşı tataf kendi ülkrsinde boşanmış ve hatta evlenmiş bile. Daha da ileri gideyim; bu kişi isterse Türkiye’de bile tekrar evlenebilir. Ülkesinden getireceği bekarlık belgesi evlenmesi için yetetli olacaktır. Mani olacak bir düzenleme var mı? Yok. Ve hatta karşı taraf kadın ise, doğuracağı çocuk Türkiye’deki eşin üstüne (habersizce) bile kaydedilebilir.
    Bu neden kanunlarla kolaylaştırılmaz anlamakta zorlanıyorum. Yabancı mahkeme kararı apostille li, tastikli onaylı. Kararı tanımak bu kadar zor bir prosedüre tabi tutulmamalı bence. Karşı taraf “ben boşanmak istemiyorum” derse tanımayacak mısınız bu kararı? Özellikle bu vakalarda yurtdışında boşanmış eşe illede :tebliğ edilsin” mantığını hiç anlamış değilim.

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Tanıma ve tenfiz davalarında, yabancı mahkeme kararında yerel kanunlara aykırılık olup olmadığı da değerlendirilmekte. Bu nedenle davalının beyanı önemli. Yabancı mahkeme kararında kesinleşme şerhi ve apostil bulunması ise, hem boşanmanın gerçekleşip gerçekleşmediğini kesin olarak anlamak, hem de evrakta sahteciliği önlemek için. Tebligat sürelerinin uzun olması sorunu bence de çözülmelidir. İnternet çağında devletlerin resmi kurumlarının(en azından bununla ilgili özel kurumların) iletişim içerisinde olamaması sorunu çözülmelidir. Tebligat gönderim süreleri kısalınca zaten pek bir sorun kalmayacaktır.

  • Zeynep A*** diyor ki:

    Merhaba Erdem bey,Turkiyede evlenip Ingilterede bosandim,eski esim benim haberim olmadan tenfiz davasi acarsa ,ben istemedigim takdirde turkiyede benden bosanabilirmi?
    Tesekkurler,.

    • Av.Erdem Akçay diyor ki:

      Tanıma ve tenfiz davasında, yabancı mahkeme kararının geçerliliği önemlidir. Bu bir boşanma davası değildir. Dolayısıyla davalıya, boşanmak isteyip istemediği sorulmaz.

  • esra a**** diyor ki:

    Merhaba,
    2014 yılında boşandım, ama bağlanan nafakayı hiç almadım.Eski eşim yurtdışında isviçre de yaşıyor,avukatım gerekli başvuruları yaptığını söyledi ama 2 yıldır bir sonuç yok.Nafaka alacaklarının yurtdışında alınması mümkün mü? Mümkünse ne şekilde bir yol izlenmeli ? Ne yapabilirim?
    Teşekkürler

    • Avukat Erdem Akçay diyor ki:

      Türk Mahkemesinin verdiği karar İsviçre mahkemelerince tanınmalı. Bunun için İsviçre’de dava açmak gerekli. Bu tanıma ve tenfiz kararından sonra İsviçre’de de icra takibi yapmak mümkün olur(ya da usulleri nasıl ise ona uygun bir takip). Ya da eski eşinizin Türkiye’ye giriş çıkışları iyi takip edilmeli. En azından üzerinde taşıdıkları haczedilebilir.

Yorum Yapabilirsiniz