İzmir'de boşanma avukatı olarak faaliyet gösteren hukuk bürosunun bu alanla ilgili açıklamalarına, boşanma dava türlerine, boşanma sürecine, İzmir ve ilçelerindeki aile mahkemeleri hakkında bilgilere yer verilen yazıda ayrıca boşanma davasında dikkat edilmesi gereken hususlar da açıklanmaya çalışılmıştır.

Evlenme engeli bulunmayan kadın ve erkeğin evlendirme memurluğuna başvurup, evlendirme memuru önünde evlenmeye dair olumlu iradelerini açıklamaları ile evlilik kurulur. Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen evlenmenin usulüne bakıldığında çok kısa, hatta dakikalar içinde, evlenmenin mümkün olduğu görülmektedir. Ancak evliliği sona erdiren yollardan birisi olan boşanma, ailenin toplumun yapı taşı olarak görülmesi nedeniyle çeşitli kurallara bağlanmıştır. Evlenme gibi boşanma da Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenmiş olup, 161 ile 184 maddeleri arasında boşanma davası ile ilgili hususlar belirtilmiştir. Mal rejiminin tasfiyesi (mal paylaşımı) ise aynı Kanun’un 202 ile 281. maddeleri arasında yer almaktadır. Belirtmek gerekir ki, boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesi davası birbirinden bağımsız davalardır. Ancak mal paylaşımının gerçekleşebilmesi için, farklı yollar da olmakla birlikte, öncelikle boşanma davasının neticelenmesi ve boşanmanın gerçekleşmesi gerekir. İzmir boşanma avukatı yazısında boşanma dava türleri, dava süreçleri, İzmir ve ilçelerindeki aile mahkemeleri hakkında bilgiler yer almaktadır.
Boşanmada kusur ilkesini benimsemiş olan Türk hukukuna göre boşanma anlaşmalı ya da çekişmeli olarak gerçekleşebilmektedir. Anlaşmalı boşanma çekişmeli davaya göre daha kolay ve hızlı olan yoldur. En az bir yıl sürmüş evlilikte eşlerin birlikte başvurusu ya da açılan davayı diğerinin kabul etmesi halinde anlaşmalı boşanma mümkündür. Bu boşanma türünde eşler:
hususlarında anlaşmaya varmak zorundalardır. Karar hakime bırakılamaz. Bu hususlar dışında kalan eşya, çeyiz, takı paylaşımı ya da mal rejiminin tasfiyesi gibi konularda da eşler anlaşabilirler ancak bunlarda anlaşmaları zorunlu değildir. Zira bunlar ayrı davanın konusu yapılırlar.
Anlaşmalı boşanmada hakim, özellikle çocuğun menfaatini gözetir ve anlaşmaya müdahale edebilir. Diğer konularda kanuna açık bir aykırılık yoksa anlaşma kabul edilmelidir. Şüphesiz eşlerin iradelerinin serbestçe açıklandığına dair hakimde kanaat oluşmalıdır. Aksi halde dava kabul edilmez.
Anlaşmalı boşanma davası ortalama 1-2 ayda sonuçlanan bir davadır. Eğer anlaşmamışlarsa eşler, bu davadan sonra mal paylaşımı gibi talepleri için dava açabilirler. Davada anlaşma şartları mutlaka özenle hazırlanmalıdır. Çocuğun velayeti ve nafaka miktarları için yeni dava açmak mümkünse de diğer hususlarda yeni dava açılamaz. Örneğin anlaşmalı boşanma davası protokolünde yoksulluk nafakası talep etmeyen eş, bu davadan sonra nafaka talep edemez. Eğer protokolde mal paylaşımına da yer verilmişse, bir avukattan hukuki destek alınmalı ve haklar korunmalıdır. Yanlış ya da eksik hazırlanmış bir protokoldeki şartların düzeltilmesi bazı hallerde mümkün olamamaktadır. Aynı şekilde mal rejiminin tasfiyesindeki haklarını bilmeyen eşlerin, haklarından çok daha azı ile yetinmek zorunda kaldıkları da görülmektedir.
Çekişmeli boşanma davası ise yasada özel ve genel nedenlerle boşanma olarak düzenlenmiştir. En sık karşılaşılan çekişmeli boşanma davası, genel boşanma davasına dayalı olandır. Bu davada davacı eş mahkemeden, diğer eşin kusuru nedeniyle boşanmayı talep eder. Kusur basit bir kusur ya da boşanmayı istemekten ibaret olamaz. Mutlaka bu boşanma nedeni, evlilik birliğini temelden sarsmış olmalı ve boşanmak isteyen eş için ortak hayata devam etmek mümkün olmamalıdır. Dolayısıyla davacı, boşanma nedenini ispat etmek zorundadır. Bu ispat her türlü delille yapılabilecektir ancak hem davanın hızlı sonuçlanması hem de hedeflenen sonuca ulaşılabilmesi için delillerin çok iyi belirlenmesi gereklidir. Aksi halde yıllarca sürecek bir boşanma davasının reddi ile karşılaşmak olasıdır.
Çekişmeli boşanma davasında, çocuğun velayeti, iştirak ve yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminat da dava konusudur. Bu nedenle oldukça kapsamlı, iyi planlanması gereken bir dava türüdür. Dava dilekçesi davanın en önemli aşamasıdır. Bu dilekçenin yetersiz olması halinde davalının davaya cevap vermesi bile gerekmez ve dava reddedilir. Hem anlaşmalı hem çekişmeli boşanma davasında usul kurallarına uymamak da davanın reddine sebep olur.
Boşanma davalarının avukatla takibi zorunlu değildir. Eşler hem davacı hem davalı olarak kendi davalarını takip edebilirler. Ancak boşanma davalarının ciddi usul ve esaslara tabi olması nedeniyle avukatla takip edilmeyen dosyalarda şu sorunlarla karşılaşmak olasıdır:
Bilindiği üzere adliye yakınlarında arzuhalci olarak adlandırılan kişiler bulunmaktadır. Bu kişilerin hukuki bilgisi olmayıp herhangi bir eğitim de almamışlardır. Ancak hiçbir sorumluluk üstlenmeden, pek de düşük olmayan bedellerle dava dilekçeleri hazırlamaktadırlar. Hukuki bilgisi olmayan vatandaşın, ekonomik şartları düşünerek bu kişilerden yardım alması, ileride yaşayacakları mağduriyetlere sebebiyet vermektedir. Örneğin sadece gerekli delile dayanmadan açılan bir davanın reddi halinde davacı, karşı tarafın avukatına şu an için 45.000 TL avukatlık ücreti ödemek zorunda kalmaktadır.
Boşanma davaları aile mahkemelerinde görülmektedir. Eğer yetkili adliyede aile mahkemesi yoksa, aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi boşanma davasında görevlidir. Dava dilekçesinin mahkemeye sunulması ile başlayan süreçte davalının cevabı, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri tamamlandığında duruşmalar başlamaktadır. Ortalama 3-4 duruşmada hüküm kurulmaktadır. İlk derece mahkemesinin verdiği bu hükme karşı istinaf ve temyiz yollarına gidilebilir.
Boşanma davasının hangi adliyedeki aile mahkemesinde görüleceği konusu ise yetkiyle ilgilidir. Türk Medeni Kanunu madde 168’e göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde görülecektir. Örneğin 6 aydan beri Alsancak’ta yaşayan eşlerden biri evden ayrılmış, Karşıyaka’ya taşınmış ve burada yerleşim yeri edinmiş olsun. Bu durumda eşler boşanma davasını İzmir Adliyesinde açabilecekleri gibi Karşıyaka Adliyesinde de açabilirler. Davanın hangi sayılı mahkemede görüleceği belli değildir. Dava açıldığında ilgili mahkemeye dosya tevzi edilir. Örneğin arka arkaya açılmış iki boşanma davasından biri İzmir 1’inci Aile Mahkemesine düşebilecekken, diğeri İzmir 8’inci Aile Mahkemesine düşebilir.
İzmir ve ilçelerinde bulunan aile mahkemeleri şunlardır:
Belirtilen bilgiler zamanla değişebilmektedir. Bu nedenle bulunduğunuz ilçenin hangi adliye yargı çevresinde olduğunu kontrol etmeniz gereklidir.
Anlaşmalı ya da çekişmeli boşanma davalarında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak hem usul hem esasa ilişkin konularda hukuki bilgisi yeterli olmayan eşlerin aile hukuku gibi çok karmaşık yapıdaki bir davada yalnız hareket etmesi hak kayıplarına neden olabilir. Maalesef günümüzde yapay zekadan faydalanarak dava açılmaya çalışılmaktadır. Şüphesiz ki zamanla her alanda olduğu gibi hukuk alanında da yapay zekanın etkisi artacaktır. Ancak şu aşamada bir davanın yapay zeka ile takibi mümkün değildir. Avukatlar da yapay zekadan faydalanmaya çalışmakta iseler de, bu tam bir güven ilişkisi doğurmamaktadır. Zira konu hakkında bilgisi olmayan araştırmacının, yapay zekanın her konudaki kesin ve emin yanıtlarını denetleme imkanı bulunmamaktadır. Özellikle uydurma Yargıtay kararları nedeniyle sorunlar yaşanmaktadır. Ayrıca dava sadece dava dilekçesi değildir. Boşanma davalarında süreç oldukça uzun olup, sürecin sorunsuz yürütülmesi için yeterli deneyime ihtiyaç vardır. Boşanma davaları alanında çalışan avukat, hem hukuki bilgisini hem tecrübesini ortaya koymakta ve müvekkilinin haklarını korumaya çalışmaktadır. Avukatlar için en sorunlu davalar, yanlış açılmış ve bir aşamaya gelmiş davalardır. Bu davaları düzeltmek her zaman mümkün olmamaktadır. Bu nedenle dava açılmadan önce avukattan hukuki destek almak oldukça önemlidir. Maddi durumu yetersiz olan vatandaşlar için adli yardım kurumu mevcuttur. Giderleri karşılamayan vatandaşlar Baroya başvurarak adli yardımdan faydalanıp, dosyalarını avukatla takip edebilirler.
Boşanma davalarının görüldüğü İzmir Aile Mahkemeleri "Mansuroğlu Mah. 286/1 Sk. No:12 Gültekinler Plaza Bayraklı / İZMİR" adresindeki ek hizmet binasında bulunmaktadır. İlçelerinde çok sayıda adliye bulunan İzmir'de, davada yetkili mahkemenin neresi olduğunu kontrol etmeniz gereklidir.
İzmir Adliyesinde 22 tane aile mahkemesi bulunmaktadır. Nüfusun ve boşanma dava sayısının artması ile yeni mahkemeler zaman zaman açılmaktadır.
Anlaşmalı boşanma davaları 1,5-2 ayda sonuçlanırken çekişmeli boşanma davaları uzun sürmektedir. Bunun nedeni, çekişme halinde kararlara taraflardan en azından birinin itiraz etmesidir. İstinaf ve temyiz aşamalarına tabi olan bu tür davalarda itirazların sonuçlanması uzun zaman almaktadır. Tanık dinlenmesi de davayı uzatan nedenlerden biridir. Bu nedenle vakayı ispat edecek delillerle yetinilmesi, tahkikatı uzatacak delillerden kaçınılması önem arz eder.
İzmir ve tüm ilçelerindeki boşanma davalarına bakmaktayız. Bununla birlikte İstanbul başta olmak üzere diğer illerdeki davalarda da avukatlık hizmeti veriyoruz.